อารยสถาปัตย์คือ

อารยสถาปัตย์หรือการออกแบบเพื่อทุกคน เป็นแนวคิดการออกแบบสภาพแวดล้อมและสิ่งของที่คำนึงถึงการใช้งานครอบคลุมสำหรับทุกคนใช้งานได้อย่างสะดวก ปลอดภัย โดยไม่ต้องดัดแปลงพิเศษหรือเฉพาะเจาะจงเพื่อบุคคลกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เพื่อให้ทุกคนในสังคมไม่ว่าจะเป็นใครก็ตาม ทุกสภาพร่างกายสามารถดำรงชีวิตได้อย่างเสมอภาคกัน1 2 การออกแบบเพื่อทุกคนนี้ยังช่วยไม่ให้เกิดการเลือกปฏิบัติทางอ้อมอีกด้วย

เราคงรู้จักคำว่าการเลือกปฏิบัติ ซึ่งคือการปฏิบัติที่แตกต่างกัน การกีดกันที่มีพื้นฐานมาจากเรื่องเพศ ผิว เชื้อชาติ สัญชาติ ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมือง ความยากดีมีจน ฯลฯ3 ซึ่งสามารถสังเกตเห็นได้ง่าย เช่นการปฏิเสธคนต่างสัญชาติเข้าทำงาน การตั้งราคาสินค้าหรือบริการที่แตกต่างสำหรับคนสัญชาติอื่น ซึ่งถือเป็นการเลือกปฏิบัติทางตรง

ในขณะที่การเลือกปฏิบัติทางอ้อมนั้นสังเกตได้ยากกว่า เพราะในการปฏิบัติอย่างเป็นกลางแก่ทุกคน ไม่กีดกัน โดยอาจไม่มีเจตนากลั่นแกล้งนั้น ถ้าผลของการกระทำทำให้คนบางประเภทเสียโอกาสหรือกระทบต่อสิทธิประโยชน์ ก็อาจถือเป็นการเลือกปฏิบัติทางอ้อมได้ เช่น ทางเข้าอาคารที่เป็นขั้นบันได ในขณะที่คนส่วนใหญ่ในสังคมสามารถเดินขึ้นลงบันไดได้ ตัวบันไดนั้นทำให้ผู้ใช้เก้าอี้เข็นเสียโอกาสที่จะเข้าออกอาคารด้วยตัวเอง ก็อาจถือเป็นการเลือกปฏิบัติทางอ้อม

การออกแบบเพื่อทุกคนจึงคำนึงถึงคนหลากหลายประเภทในสังคม คิดว่าทำอย่างไรคนประเภทต่าง ๆ จึงจะมีโอกาสใช้ได้อย่างเท่าเทียมกัน เช่น คนสูงอายุ คนป่วย สตรีตั้งครรภ์ คนเข็นรถเข็นเด็ก คนพิการประเภทต่าง ๆ ตาบอด หูหนวก เป็นใบ้ แขนขาร่างกายพิการ คนพิการทางปัญญา ทางจิต คนที่อ่านหนังสือไม่ออก ฯลฯ

การออกแบบเพื่อทุกคน เน้นความทัดเทียมให้ทุกคนในสังคมสามารถใช้ผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบอย่างเดียวกันได้ ช่วยลดความแปลกแยก แตกต่างของบุคคลในสังคม และใช้ศักยภาพของตนเองกระทำการต่าง ๆ เพื่อสังคมต่อไปได้

57-032 universal design and indirect discrimination

อ้างอิง
1. ユニバーサルデザインとは
2. การออกแบบเพื่อมวลชน Universal Design
3. สิทธิมนุษยชน : รวบรวมความหมายของการเลือกปฏิบัติ
4. Universal Design

รูปบนคัดลอกโดยมีต้นแบบจาก
http://www.toto.co.jp/ud/about/
http://www.omron.co.jp/r_d/technology_ticketgate.html
Advertisements

One thought on “อารยสถาปัตย์คือ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s